Aandacht voor borstkanker is aandacht voor vitamine D

Pink Ribbon vraagt deze maand terecht aandacht voor de gevolgen van borstkanker. Aandacht voor borstkanker is aandacht voor vitamine D. Vitamine D wordt in verband gebracht met een ruime 75% daling in het aantal kanker gevallen.

In 2007 is er een vierjarige studie (double blind RCT) gepubliceerd [1] waarin onder bijna 1200 vrouwen uit Nebraska naar de effecten van Vitamine D en calcium op kanker. Er waren drie groepen, een groep die enkel calcium kreeg (1400 mg), een groep met calcium plus vitamine d kreeg(1400 mg calcium en 1100 IU vitamine D) en een groep die een neppil kreeg. Hieronder zie je de uitkomst, op de X-as van de grafiek zie je de het aantal proefpersonen die kanker-vrij waren (als je de punt weg denkt heb je het percentage). Hoe hoger de lijn, hoe beter.

De calcium + vitamine D groep was het beste af met het onderzoek: de kanker incidentie was in deze groep het laagst. In deze groep kwam kanker een bizarre 77% minder voor dan in de groep die een neppil kreeg.

Nu kan dit resultaat natuurlijk gewoon stom toeval zijn, wie weet, misschien als je de studie opnieuw doet krijg je een compleet ander resultaat en is het gevonden effect puur het resultaat van toeval. Daarom berekenen wetenschappers altijd een zogenaamde P waarde. P staat voor de kans dat het gevonden resultaat op toeval gebaseerd is. Wanneer P=0.08, dan is er 8% kans dat het resultaat het gevolg is van toevalligheden. Onder de 0.05 wordt een resultaat als significant gezien. Dat betekent dat het aannemelijk is (95% dus) dat het resultaat een ‘echt resultaat’ is en dus de moeite van het verder onderzoeken waard is. De P waarde van dit resultaat is kleiner dan 0.005. De kans dat dit resultaat toevallig is, is dus kleiner dan 0,5%. Dat is een sterk resultaat, maar op zichzelf nog steeds maar matig bewijs: een erg kleine kans dat het resultaat op toeval gebaseerd is betekent niet dat het uitgesloten is dat het nog steeds een toevallig resultaat is.

Uit onderzoek blijkt dat er voortdurend microscopische kankers in ons lichaam worden gevormd. Autopsies van verkeersslachtoffers tonen aan dat ongeveer 1/3 van de vrouwen tussen de 40 en 50 jaar oud dergelijke microscopische kankers in hun borsten hebben. Maar slechts bij 1% van de vrouwen in deze leeftijdcategorie wordt later borstkanker gediagnosticeerd, lang niet alle microscopische kankers groeien dus uit tot kanker. Dat een kanker tot ontwikkeling komt hangt dus af van allerlei voorwaarden, waarvan we ondertussen weten dat vitamine D er één is. We weten dat bij muizen tumoren ongeveer twee keer zo snel groeien bij een tekort aan vitamine D [2].

Terug naar de studie met de bijna 1200 vrouwen uit Nebraska. Als in deze studie de diagnoses uit het eerste jaar gefilterd worden, wordt verschil met de groep die een neppil kreeg groter. Dit maakt het resultaat sterker en is te verklaren via de rol die vitamine D speelt in het ontwikkelen van deze microscopische kankers.

Uiteraard is het nog steeds mogelijk dat de onderzoekers gerommeld hebben met de onderzoeksgegevens (het is naïef te denken dat het niet gebeurd) of dat de studieopzet gewoon verkeerd was. Dat is terechte kritiek wanneer het verband tussen vitamine D en borstkanker op andere plekken niet wordt gevonden. Echter is dit niet de eerste keer dat een sterk verband is gevonden.

Uit epidemiologisch onderzoek [3] blijkt dat mensen met een hoge vitamine D bloedwaarde 72% minder kans hebben op het ontwikkelen van borstkanker dan de groep met de laagste  bloedwaarde. Uit een andere studie [4] bleek dat vrouwen die aan veel zonlicht blootgesteld waren 64% minder kans hadden op het ontwikkelen van borstkanker: vitamine D wordt aangemaakt wanneer je op het juiste moment in de zon bent. In Noorwegen vonden ze hetzelfde effect: wanneer de diagnose was gesteld in de zomer was de kans op overlijden na drie jaar tot wel 40% lager [6] dan in de groep waarbij de diagnose in de winter werd gesteld. De hoeveelheid vitamine D die iemand in Noorwegen uit de zon kan halen is beperkt, alleen de zomer telt.
Vitamine D is al jaren een controversieel onderwerp en er zijn veel conflicterende onderzoeken gepubliceerd. Een reden van de verwarring over de effecten van vitamine D is dat er erg veel onderzoek gedaan is met kleine doseringen (<1000 IU / dag). Deze dosering geeft maar een kleine stijging van de bloedwaarde en staat in schril contrast met de bloedwaarde die gevonden wordt bij mensen die veel in de zon zijn (bijvoorbeeld strandwachten in Israël of  boeren in Peru) namelijk rond de 150-180 nmol / liter. Dat is voor Nederlandse begrippen een zeer hoge waarde die onmogelijk met zonnen of voeding gehaald kan worden, de bloedwaarde varieert in Nederland tussen de 35 en 70 nmol /liter. Ter vergelijking, de vitamine D bloedwaarde van de vrouwen uit Nebraska ging gemiddeld van 72 nmol / liter naar 96 nmol / liter. Gezien de werking van vitamine D op celniveau is het aantrekkelijk om te denken dat een hogere bloedwaarde een grotere invloed heeft. In de grafiek hieronder kan je zien dat we in Nederland op z’n best maar amper op het beginniveau van de Nebraska studie zitten; laat staan de bloedwaarden van de strandwachten in Israël.

Last but not least: vitamine D is een veilig supplement. Artsen zijn jarenlang bang geweest voor de potentiële giftige uitwerking, maar deze angst blijkt volledig onterecht. Tot 10.000 IU/dag vitamine D zijn geen negatieve gevolgen gevonden [5]. Gezien het grote positieve effect op de gezondheid en tegelijkertijd de veiligheid van vitamine D in acht genomen kan gesteld worden dat praktisch iedereen in Nederland een vitamine D tekort heeft.

Het advies voor de maximale inname van vitamine D wordt al jaren regelmatig verhoogd en is recent door de EFSA, de Europese voedselveiligheid waakhond, verhoogd naar 4000 IU / dag.
Buiten de dagen dat je in de zon hebt liggen bruinen, is dat een goede hoeveelheid om te gebruiken. Controleer bij deze dosering wel na 3 maanden je vitamine D bloedwaarde via een arts.
Voldoende gedoseerde vitamine D supplementen voor net geen geld vind je bijvoorbeeld bij de body en fit shop (geen aandelen, gewoon tevreden klant ;)).

[1] Vitamin D and calcium supplementation reduces cancer risk: results of a randomized trial, Lappe et. al., 2007.

[2] Vitamin D Deficiency Enhances the Growth of MC-26 Colon Cancer Xenografts in Balb/c Mice ,Vin Tangpricha et. al., 2005

[3] Prospective Study of Serum Vitamin D and Cancer Mortality in the United States, D. Michal   Freedman et. al., 2007

[4] Vitamin D and Breast Cancer Risk: The NHANES I Epidemiologic Follow-up Study, Esther M. John, 1971

[5] Risk assessment for vitamin D, John N Hathcock, 2007

[6] Changes in risk of death from breast cancer with season and latitude. Sun exposure and breast cancer survival in Norway, Porojnicu et.al, 2007

Advertenties

Wat vind jij ervan?

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s