Koolhydraatarm dieet is zeer interessant voor mensen met diabetes

Een koolhydraatarm dieet is zeer interessant voor mensen met diabetes. Problemen met een hoge bloedsuikerspiegel zijn verleden tijd en complicaties verergeren niet of nemen af. Sterker nog: wanneer het voedingspatroon in het beginstadium van de ziekte wordt omgegooid kan diabetes type II grotendeels genezen zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. Kijk, dat zijn de berichten.


Een probleem met de verwerking van koolhydraten 

Een diabeet heeft problemen met de verwerking van koolhydraten. Gegeten koolhydraten  zoals rijst, pasta, aardappelen of brood (en suiker!) worden in het spijsverteringsstelsel opgenomen en komen in de vorm van glucose in het bloed. Bij gezonde mensen wordt dan voldoende van het hormoon insuline aangemaakt wat lichaamscellen de opdracht geeft om de glucose uit het bloed op te nemen. Dit is goed, want teveel aan glucose in het bloed is giftig. Bij mensen met diabetes wordt er te weinig (of geen) insuline aangemaakt waardoor er teveel aan glucose in het bloed achter blijft. Dit teveel aan glucose is de veroorzaker van veel van de complicaties die optreden bij iemand die diabetes heeft, bijvoorbeeld ontstoken bloedvaten (aderverkalking), nierschade, oogaandoeningen of wonden die niet willen helen. Ook beschadigt een hoge bloedsuikerspiegel de alvleesklier waardoor er op termijn minder insuline geproduceerd kan worden, waardoor de ziekte verder verergert. De gebruikelijke behandeling is om te zorgen dat er meer insuline in het bloed komt, door bijvoorbeeld pillen of insuline-injecties. Het probleem is dat een gezonde glucosespiegel snel te hoog of te laag is, beide een ongewenste situatie. Het “inregelen” van de iemand met diabetes kan dan ook problematisch zijn.

Stabiele glucosespiegel met koolhydraatarm

Een andere oplossing is om sterk te minderen in de koolhydraten-inname. Wanneer er weinig of geen koolhydraten gegeten worden komen deze ook niet als glucose in het bloed. In een klap zijn allerlei problemen van iemand die diabetes heeft opgelost. Te mooi om waar te zijn? Nou… Ik stel het hierboven wel erg simpel, maar in principe klopt het. Een stabiele bloedsuikerspiegel is het makkelijkst te bereiken met een koolhydraatarm dieet. Lange tijd is een koolhydraatarm dieet onbespreekbaar geweest als behandeling van diabetes. Wanneer er minder koolhydraten gegeten worden moet de bulk van de energie uit vet komen. Vet is jarenlang verdacht geweest: vet in allerlei vormen zou ongezond zijn en je zou er dik van worden. Deze angst blijkt ongegrond:  een koolhydraatarm dieet is namelijk een van de beste dingen die je kan doen voor je gezondheid.

Koolhydraatarm geeft superieure resultaten

Uit een onderzoek[1] onder mensen met diabetes bleek een koolhydraatarm dieet superieure resultaten te geven. Hieronder zie je twee grafieken waarin de glucosespiegel gedurende 24 uur  gemeten is, de lijn met de driehoekjes geeft de gemeten waarden aan het begin van studie aan, de lijn met de rondjes geeft de gemeten waarde na 5 weken op het dieet. In afbeelding A zie je het resultaat van 5 weken op het dieet wat wordt aanbevolen door de Amerikaanse Hartstichting. Een dieet wat redelijk overeenkomt met wat ons eigen Voedingscentrum adviseert: een dieet waarbij 50% van de energieinname uit koolhydraten komt. In grafiek B het resultaat van een koolhydraatbeperkt dieet (150 gram koolhydraten per dag). De pieken die je kan zien zijn het resultaat van een maaltijd met koolhydraten.

Zoals je kan zien heeft het dieet van de groep A maar een klein beetje invloed, en is er in de groep B een groot resultaat te zien. In het begin van de studie wordt er na de maaltijd een glucosespiegel van 15 mmol / liter aangetikt maar blijft bij het einde van de studie onder de 9 mmol / liter. Dat is erg fors. Dit is het resultaat van een koolhydraatbeperkt dieet voor vijf weken (inclusief de laatste meting). Niet alleen waren de glucose- en insulinespiegel veel lager, ook het percentage zogenaamde geglyceerd hemoglobine (HbA1c) waarde was flink lager in de groep die een koolhydraatarm dieet volgde: van 9.8 naar 7.6, dat is een bizarre verlaging voor 5 weken interventie. HbA1c is een veelgebruikte waarde die aangeeft hoe goed de ziekte onder controle is: hoe lager hoe beter. Metformine, een medicijn wat standaard voorgeschreven wordt bij beginnende diabetes verlaagt het HbA1c in de meest gunstige situatie op z’n best met 1,5%[2]. Hier is na 5 weken al een resultaat van 2,2% bereikt. Deze marker reageert langzaam: als de onderzoekers de daling doorrekenen komen ze uit op een waarde van rond de 6(!), dat gaat in de richting van iemand zonder diabetes! De koolhydraatinname bij deze studie was nog steeds aan de hoge kant, maar laat flinke resultaten zien. Uit andere onderzoeken blijkt ditzelfde sterke effect. Aan het begin van de studie werd de hoeveelheid insuline die gebruikt werd grofweg gehalveerd.

Minder kans op een hypo wanneer je spieren vooral vet verbranden

Wanneer je lichaam zich heeft aangepast aan koolhydraatarm eten, verbranden je spieren voornamelijk vet. Dit is een prettige bijkomstigheid: als je je gaat inspannen daalt de hoeveelheid glucose in je bloed minder snel en er is minder kans op een hypo.

Diabetes type twee: een ziekte die steeds erger wordt?

In een studie met elf proefpersonen met een BMI van gemiddeld 33 en met type twee diabetes werden op een crashdieet gezet: ze mochten nog maar 600 kcal per dag eten. Dat is nog maar een derde of een kwart van wat een volwassene normaal eet. Na een week was de nuchtere bloedsuikerspiegel genormaliseerd (van 9.2 naar 5.9) en was de insulineafgifte bij een test bijna genormaliseerd. Het verloop van de nuchtere glucosespiegel zie je hieronder in de grafiek. Na 8 weken was de insulinerespons op een zogenaamde orale glucose test (OGT) vergelijkbaar met de controlegroep zonder diabetes. Ook de HbA1c waarde normaliseerde, van 7,4 naar 6 gemiddeld. Na de eerste week waren de proefpersonen vier kilogram afgevallen (!). Na 8 weken waren ze gemiddeld 15 kilogram kwijtgeraakt. Bijzonder aan dit resultaat is dat van deze 15 kg 13 kg in de vorm van vet is. Nadat de proefpersonen weer gewoon gingen eten werden de testen na vier weken opnieuw gedaan. De waarden bleven opvallend stabiel: de HbA1c waarde veranderde niet en de nuchtere glucosespiegel steeg maar een beetje. Drie van de elf proefpersonen waren volgens de cijfers weer diabeet. De auteurs van het artikel stellen dan ook dat de beschadigingen van de insuline-producerende Beta-cellen (bevinden zich in de Eilandjes van Langerhans) teruggedraaid worden  door het toepassen van een dieet met een negatieve energiebalans. Uit een onderzoek bij muizen[4] blijkt dat de nierfunctie gedeeltelijk herstelt door een koolhydraatarm dieet.

Voordat je begint met koolhydraatarm

Begin niet klakkeloos met een koolhydraatarm dieet. Wanneer je dezelfde hoeveelheid insuline blijft gebruiken en wel de koolhydraten-inname verkleint kom je onherroepelijk in een hypo. Dat is gevaarlijk. Ga dus niet in één keer koolhydraatarm eten maar bouw dit langzaam af en doe dit onder begeleiding! Je spieren (je lichaam) moeten er aan wennen en schakelen maar langzaam over op vetverbranding. Pas in het geval van insuline-afhankelijkheid je dieet alleen aan in overleg met een arts of diëtist die je hierbij kan en wil begeleiden.

Links over het onderwerp

Dr. Bernstein Diabetes Solution

Achieving normal blood sugars for diabetics with the aid of a low carbohydrate diet and exercise is the focus of Dr. Bernstein’s Revised and Updated 2011 Diabetes Solution, and the New Diabetes Diet, Dr. Bernstein’s Low-Carbohydrate Solution, books by Richard K. Bernstein, M.D

http://www.phlaunt.com/diabetes/
http://www.amazon.com/Diabetes-Diet-Bernsteins-Low-Carbohydrate-Solution/dp/0316737844

http://www.amazon.com/Atkins-Diabetes-Revolution-Groundbreaking-Controlling/dp/0060540087/ref=pd_sim_b_11

Websites:
http://lowcarbdiabetic.co.uk/
http://thelowcarbdiabetic.blogspot.nl/

[1] Cannon, Nutall, Effect of a High-Protein, Low-Carbohydrate Diet on Blood Glucose Control in People With Type 2 Diabetes, Diabetes 53:2375–2382, 2004

[2] Bolen et. al., Systematic Review: Comparative Effectiveness and Safety of Oral Medications for Type 2 Diabetes Mellitus, Annals of Internal Medicine 18 September 2007;147(6):386-399

[3] Lim et. al., Reversal of type 2 diabetes: normalisation of beta cell function in association with decreased pancreas and liver triacylglycerol, Diabetologia (2011) 54:2506–2514

[4] Poplawski et. al.,  Reversal of Diabetic Nephropathy by a Ketogenic Diet, PLoS ONE 6(4): e18604, 2011

Advertenties

20 gedachten over “Koolhydraatarm dieet is zeer interessant voor mensen met diabetes

    1. Harmen Jeurink Berichtauteur

      Hoi Charissa,
      Dank je wel voor je compliment!
      Ja, ik denk dat de meeste mensen groot gezondheidvoordeel kunnen halen bij het specifiek uitzoeken van hun eten (=dieet). Het westerse dieet (of het dieet van het voedingscentrum) is niet geschikt voor mensen. Mensen die leven in een jager/verzamelaar cultuur worden gezond oud worden – ‘ondanks’ een mild voedseloverschot. Dan ga je toch vraagtekens zetten bij de oorzaak van onze westerse ‘ouderdomsziekten’.
      Tegelijkertijd is er een stapel anekdotisch ‘bewijs’ dat wanneer een westerling een paleolitisch dieet gaat eten allerlei ziektes en kwalen ziet verdwijnen. Bijvoorbeeld deze lijst voorzien van commentaar van Melchior Meijer: http://melchiormeijer.wordpress.com/2012/11/02/je-werkt-voor-de-graanlobby-en-je-roept-eens-wat/.
      Probleem met deze anekdoten is dat het geen bewijs is dat mensen er werkelijk van opknappen. Ik wil op deze website voornamelijk standpunten innemen die goed met wetenschappelijk onderzoek te onderbouwen zijn. Ik denk trouwens niet per se dat iedereen een koolhydraatarm dieet zou moeten volgen – al is het voor veel mensen erg interessant.

      Wat is jouw expertise? Zit je ook in de paleo hoek?

      1. Henk

        Eet ruim een maand koolhydraat arm, suikerspiegel daalde iets maar niet veel. Gebruik al 5 jaar geen medicijnen. Suiker blijft hoog ondanks dieet. Hoe kan dit? Drink wel veel minder (water) dan voorheen. Had altijd dorst maar nu niet meer.

      2. Harmen Berichtauteur

        Kan je wat vertellen over hoe en wat je eet? Eet je veel eiwitten? Hoe waren je suikerspiegels en hoe zijn ze nu? De HbA1c waarde kijkt zomaar 3 maanden terug dus dan is een maand te kort om een groot effect te zien, ik weet niet of je die bedoeld?

      3. Henk

        Hallo, harmen
        ik ontbijt met griekse yoghurt van de lidl. Vaak met een paar verse aardbeien er door.. Mijn lunch bestaat meestal uit een omelet met tomaat, kaas en ham. Soms ook een maaltijdsalade met geitekaas en tomaat , courgette en zo. Als warme maaltijd stevig stuk vlees of kip en redelijk veel groente. Als snoepen tussen door vergrijp ik mij meestal aan een stukje kaas.
        In de avond een of twee wijntjes. Mijn suiker zat standaard rond de 18 met pieken boven de twintig. Nu zit ik wel een stuk lager. Zie af en toe nog wel een hoge 16, maar ook van hoge 10 tot rond de 14 a 15 .

      4. Harmen Berichtauteur

        Je dieet ziet er zo (vanaf hier) wel vrij goed uit en je bloedwaarden zijn best wel opgeknapt. Ik verwacht dat het nog wel verder omlaag gaat, dus ga zo door.
        Neem je bij dat omelet ook brood? En bij het avondeten nog koolhydraten (aardappelen/pasta/rijst)? Weet je ook wat de oorzaak is van de hoge suiker en vanwaar heb je al vijf jaar geen
        medicijnen voor gebruikt?

      5. Henk

        Ik eet geen aardappelen , brood of rijst. Ik heb 5 jaar metformine gebruikt , met alle nare gevolgen van dien. Gruwlijke spierpijnen, tinitus, geen opname vitamine b 12 enzovoort. Andere medisijnen geprobeerd en twee weken benauwd geweest door het gebruik en van twee dagen pillen. Heb besloten liever een korte leuke vakantie te hebben inplaats van een lange vervelende.

  1. martha van dam 58 jaar

    Martha van Dam
    ik had 29-4 een waarde van 27,8 en heb totaal niets gemerkt. Maar wel gelijk aan de plllen die nu op het maximum zitten. Daar er na elke 2 boterhammen pieken uitschoten naar 14 ben ik koolhydraadarm gaan eten en ja hoor nu waarden tussen 4,7 en in 1 week slecht 1 uitschieter naar 9.3. Ik zou eerst moeten gaan spuiten maar nu hoeft het misschien niet.
    Het is prima vol te houden maar ik hield al niet van zoet en toetjes alcohol drink ik alleen met de kerst Ik ben wel 11 kg kwijt en ben veel aan het fietsen en lopen op een loopband maar beter dat dan gaan spuiten. Ik bezit het diabetes kookboen ende boeken en recepten van dokter Frank de diabetesarts
    Martha van Dam

    1. Harmen Berichtauteur

      Hoi Martha, wat goed om te horen dat je diabetes snel onder controle hebt gekregen met een koolhydraatarm dieet. Als je geluk hebt herstelt je lichaam weer geheel omdat je er zo vroeg bij was. Succes!

      1. martha van Dam

        Hoi Harmen

        Het gaat nu na 1 1/2 jaar nog steeds prima heb de helft minder Metformine. Ze wilden dat niet omdat ik het gelijk wilde halveren Mijn reactie was ik heb ze in 1 keer van jullie moeten verdubbelen en nu gaat er in 1 keer de helft eraf !!!
        Zelfs kerstbrood heb ik koolhydraatarm gebakken voor het 2e jaar gaat prima zo.

        Hoop dat meer mensen het gaan doen dan heeft mijn missie succes.
        De diabetes ondersteuner vroeg zelfs of ik geen coach wilde worden !!

        Ik voel me prima en in het dorp hier is iemand nu bijna 30 kg afgevallen en van alle pillen heeft ze afscheid genomen… daar doe je het voor

        Prettige jaarwisseling en een gezond 2015

  2. Pingback: Leven zonder medicijnen | diabetesforum.be

    1. Harmen Berichtauteur

      Hoi Brigitte, ja dit dieet helpt om de insulinebehoefte omlaag te brengen. De kans is klein dat iemand met type 1 zonder insuline spuiten kan maar het wordt wel gerapporteerd. Zonder insuline in het lichaam zal er een gevaarlijke situatie ontstaan, ketoacidose, verzuring door een ongeremde ketonenproductie. Dit moet altijd voorkomen worden. Het ligt er dus aan of het lichaam nog wel kleine beetjes insuline kan aanmaken of helemaal niets meer. Overleg altijd met een arts / vind een arts die open staat voor koolhydraatbeperking.

  3. Pingback: Een leven zonder bloeddrukverlagers – zo doe je het | Over voeding, trainen en gezondheid

  4. Kees

    Hoi Harmen

    Interessaant stuk. Al kan ik niet al die termen die erin staan.
    Zelfs niet als diabeet. Maar ik wil wat vragen Harmen, ik ben diabeet, 46 jaar, 182 cm, vetpercentage van 29% en train nu anderhalve maand 4 keer per week krachttraining en direkt daarna 30 minuten cardio op 130/135 hartslagen per minuut. Als onderhoudsbehoefte heb ik 2800 kcal nodig inclusief de trainingen. Daar zit ik 600 kcal onder. Ook op niet trainingsdagen.
    Ik eet 6 dagen per week onder de 30 gram (rond de 20 gram) koolhydraten, gewoon 2 gram per gewichtskilo eiwiten per dag en de rest vul ik aan met gezonde vetten zoals olijfolie en kokosolie. 1 dag per week eet ik wel koolhydraten. ( Carb Nite) Na die 6 weken trainen ben ik precies 0 procent vet kwijtgeraakt maar wel 4 kilo spier bijgekomen. Met dat laatste ben ik blij, maar dat ik gewoon 0 procent vet ben kwijtgeraakt is mij een raadsel en zeeeer demotiverend. Echt ongelovelijk. Uiteraard ook zwaarder. Ook de voedingsdeskundige op de sportschool snapt het niet. Ben juist niet al die tijd op de weegschaal gaan staan omdat ik het vetpercentage beter vind weergeven als gewicht omdat je ook vooral spieren aankomt de eerste maanden. Ik voelde het al een tijdje, omdat de spiegel waar je elke dag voor staat niet liegt.

    Waar kan het aan liggen Harmen?? Is het mijn diabetes? Dat daardoor mijn metabolisme niet meer werkt? Ik ben ten einde raad en al mijn motivatie is nu werkelijk naar de knoppen. Ik train keihard op de sportschool, houd me ontzettend aan de voeding via de app fatsecret, daar ligt het niet aan. Help me AUB ik ben ten einde raad. Op de sportschool weten ze het ook niet hoe het komt en vinden ze ht onbegrijpelijk.

    Mischien moet ik er nog bij vermelden dat ik diabetes type 2 hebt en ook insuline spuit. Snelwerkend/kortwerkend voor een maaltijd. Want ook zonder of nauwelijks een maaltijd met koolhydraten gaat mijn spiegel omhoog. Een eiwitrijk/Vette maaltijd is goed voor een stijging van tussen de 2 en 3mmol/l. Mijn spiegel is sinds ik train wel altijd tussen de 5.5 en 8 in. Daarvoor uiteraard hoger. Dus daar is wel winst. Maar 0 procent vetpercentage vooruitgang in 6 weken koolhydraatarm ( zeg maar zeer koolhydraatarm) waarvan 5 dagen per week in ketose, Ik neem ook langwerkende insuline. Die spuit ik in de avond vlak voor ik mijn Casseine neemt voor de nacht.

    Mischien bied jij hulp want ik weet het nu echt niet meer. Ik voel me opeens heel alleen in de wereld en het gevoel te hebben voor altijd die hoge vetpercentage te moeten meeslepen. Wat echt geen gezicht is.

    Gr Cornelis.

    1. Harmen Berichtauteur

      Hoi Kees,

      Ik heb even wat langer nodig voor een uitgebreide reactie, maar ik denk dat je al heel wat voor elkaar hebt gekregen! Mijn complimenten voor de verlaging van je suikerspiegel: dat doet een hoop voor je gezondheid. 4 kg spierweefsel erbij is ook niet mis trouwens!

      Ik weet niet of de juiste persoon ben om je hiermee te helpen. Hier even een korte reactie: Het moet wel mogelijk zijn om vet te verliezen. Die vetpercentagemeters staan er om bekend om heel erg onbetrouwbaar te zijn. Het vet kan er dus af zijn gegaan maar dat de meter dit niet goed meet.
      Ik neem aan dat je al veel minder insuline gebruikt dan voordat je met dit dieet begon? Hoe weet je dat je die 2200 kcal eet? Weeg je de olijfolie / het kokosvet af? Met 20 gram koolhydraten en dan toch 2200 kcal binnenkrijgen moet je erg veel vet eten.

      Wat bij koolhydraatarm (bij niet diabetes) het vaakst het afvallen saboteert is dat mensen soms veel te weinig eten. Het lichaam gaat in een soort spaarstand. Werk je samen met een diëtiste?

      Goed vind ik ook dat je verder gaat vragen (doe ik ook altijd: als iemand het antwoord niet weet, gewoon aan iemand anders vragen).

      Ik ben benieuwd naar je antwoorden en ik denk dat je op de goede weg bent, misschien een paar dingen anders. Bedenk wel dat je dingen aan het doen bent die niet veel mensen doen. Dat kan zeer mooie resultaten opleveren maar je kan onderweg wel de nodige obstakels tegenkomen.

Wat vind jij ervan?

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s